Đừng đợi có sách đúng-chủ-đề mới dạy con từ vựng: Bí quyết khai thác "mọi cuốn sách" cho chủ đề My Body

"Học đến chủ đề nào, mua sách chủ đề đó" - liệu đây có phải là cách đầu tư hiệu quả nhất? Thực tế, đôi khi sự sáng tạo của mẹ quan trọng hơn số lượng đầu sách trên kệ. Thay vì áp lực chuyện mua sắm, mình và các con thường biến mọi cuốn sách bất kỳ thành một "học liệu" sinh động. Hãy cùng mình khám phá cách khai thác chủ đề My Body từ chính những cuốn sách sẵn có trong nhà nhé!

"Em muốn con thích đọc sách nên em định là học đến chủ đề từ vựng nào thì mua sách tranh Tiếng Anh về chủ đề đó, như vậy có được không?"

Đây là câu hỏi mình nhận được khá nhiều từ các mẹ. Thật ra, mình cũng từng có suy nghĩ giống vậy: muốn chuẩn bị thật đầy đủ sách theo từng chủ đề để con học thuận lợi hơn.

Nhưng sau khi rút kinh nghiệm từ bạn lớn, mình nhận ra rằng không nhất thiết phải mua sách cho tất cả các chủ đề từ vựng. Thay vào đó, chúng ta hoàn toàn có thể tận dụng và khai thác linh hoạt những cuốn sách đang có sẵn trên kệ.

Cách làm này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn giúp cả mẹ và bé rèn luyện khả năng quan sát, liên tưởng và kết nối ngôn ngữ với thế giới xung quanh.

Dưới đây là một số ý tưởng để các mẹ khai thác chủ đề "My Body" (Cơ thể của bé) – chủ đề trọng tâm của tháng 3 này – từ chính những cuốn sách bất kỳ, miễn là có hình ảnh của các bộ phận cơ thể.

1️⃣Đừng chỉ đọc, hãy "đếm" và "chạm" vào con khi đọc

Trong video bên dưới, mình đang sử dụng cuốn sách "I love you through and through", nhưng mục tiêu chủ yếu là cho con nhớ hình ảnh các ngón tay (fingers) và bàn tay (hand). Thay vì chỉ đọc như văn bản câu chuyện, mình tận dụng hình ảnh đôi bàn tay trong sách để:

• Đếm cùng con: Vừa chỉ vào hình vẽ, vừa đếm "One, two, three, four, five". (giới thiệu số - numbers)

• Liên hệ đến trẻ: Sau khi đếm trên sách, mình đếm trực tiếp trên tay của bé. Sự chuyển đổi từ "hình ảnh trong sách" ra "thực tế trên cơ thể" giúp các con ghi nhớ từ vựng và âm thanh (cách phát âm)

  
  

  https://video.wixstatic.com/video/e7a730_d872cdb047144b8eaea56221747251ae/1080p/mp4/file.mp4

2️⃣Tìm kiếm các bộ phận cơ thể ở những nhân vật BẤT KỲ TRONG SÁCH BẤT KỲ

Các mẹ không nhất thiết phải tìm một cuốn sách về cơ thể người. Hãy tận dụng:

• Sách về các bạn động vật: Khi đọc về chú gấu, chú chó, hãy chỉ vào và nói: "Look! This is his nose", sau đó chạm vào mũi của bé: "Where is your nose?".

• Sách về đồ vật nhưng được cách điệu nhân hóa như con người: Thậm chí một chiếc xe bus có "mắt" (đèn xe), hay một bông hoa có "mặt" cũng là cơ hội để nhắc lại từ vựng về bộ phận cơ thể.

3️⃣Biến sách thành đạo cụ trò chơi

Như các mẹ thấy trong video, mình kết hợp việc đọc sách với một bài hát quen thuộc của nhà Super Simple "How many fingers on one hand?".

• Các mẹ có thể dùng sách làm "điểm bắt đầu". Khi bài hát nhắc đến bộ phận nào, chúng ta cùng bé tìm bộ phận đó trong sách rồi lại chỉ vào cơ thể mình.

• Việc kết hợp Âm nhạc + Sách + Vận động cơ thể (TPR) là "bộ ba quyền lực" giúp trẻ song ngữ phát triển tự nhiên nhất.

4️⃣Khai thác đa dạng các tầng nghĩa

Với cùng một cuốn sách, tùy vào độ tuổi và kĩ năng tiếng Anh của các con, mình có thể khai thác khác nhau:

• Giai đoạn bắt đầu làm quen hay với các bé 0-2 tuổi: Chỉ tay vào hình/vào vật và gọi tên bằng từ đơn (Nose, Eye, Hand), rồi lặp đi lặp lại mỗi ngày.

• Giai đoạn phát triển thành câu khi trẻ 2-4 tuổi: khuyến khích bé nói câu hoàn chỉnh bằng việc đặt câu hoàn chỉnh làm mẫu cho con, cho con xem các video có câu hoàn chỉnh.

• Giai đoạn nâng cao khi trẻ 4-6 tuổi: Thêm tính từ hoặc chức năng (Small nose, Clapping hands, Seeing with eyes) và đặt câu hỏi tư duy (Why do we need our hands?).

Sách tranh là một thế giới mở. Đừng tự giới hạn mình vào tiêu đề của cuốn sách. Tất nhiên là mình vẫn có thể mua các cuốn sách về các chủ đề mình thích, nhưng nên tận dụng để 1 cuốn sách có thể dùng cho nhiều chủ đề mẹ nha.

Việc tận dụng linh hoạt các nguồn lực sẵn có chính là cách mình cùng hai bạn nhỏ ở nhà ngấm tiếng Anh mỗi ngày một cách tự nhiên, rèn phản xạ, thay vì cần 1 giáo trình cố định.

Mẹ hãy thử lấy một cuốn sách bất kỳ trên kệ tối nay và tìm xem có "bộ phận cơ thể" nào để có thể chơi đùa với con không nhé!

Nếu có thắc mắc cần giải đáp tư vấn, hãy để lại câu hỏi cho mình ở phần cộng đồng Dạy Trẻ Song Ngữ nhé!

Hồng Thủy